Konferenca e Sigurisë e Mynihut këtë vit u zhvillua nën hijen e tensioneve transatlantike dhe sinjaleve se Evropa po rishikon orientimin strategjik, ndërsa marrëdhëniet me Uashingtonin po bëhen më të ftohta.
Një vit pasi J.D. Vance tronditi kontinentin me një fjalim që sinjalizonte një kurs të ri amerikan, liderët evropianë këtë herë theksuan nevojën për aleanca të reja dhe më shumë autonomi.
Një episod që u interpretua si tregues i kësaj distance ishte anulimi në minutën e fundit i një takimi nga Marco Rubio me drejtues evropianë për çështjen e Ukrainës. Sipas zyrtarëve amerikanë, arsyeja ishte mbingarkesa në axhendë, por një zyrtar evropian e cilësoi vendimin “skandaloz”. Gazeta Financial Times raportoi se takimi u konsiderua i pavlefshëm pa pjesëmarrjen amerikane.
Ky zhvillim vjen në një kohë kur administrata e Donald Trump shihet nga shumë kryeqytete evropiane si gjithnjë e më e distancuar nga aleatët dhe më e prirur të shtyjë për një zgjidhje të shpejtë të luftës me Rusinë e udhëhequr nga Vladimir Putin.
Merz: Evropa duhet të ndryshojë mendësi
Kancelari gjerman Friedrich Merz hapi punimet e konferencës duke e quajtur atë një “sizmograf të zhvillimeve globale”. Ai paralajmëroi se politika e fuqive të mëdha është bërë e ashpër dhe e paparashikueshme dhe se evropianët duhet “të ndërrojnë çelësin në mendjet e tyre”, duke përcaktuar vetë objektivat dhe aftësitë strategjike.
Sipas tij, kontinenti duhet të forcojë kapacitetet ushtarake, të ulë burokracinë dhe të ndërtojë një marrëdhënie të re transatlantike, duke pranuar se varësia nga SHBA-të ishte një zgjedhje e vetë Evropës që tani po lihet pas. Ai përmendi si partnerë të mundshëm vende si Kanadaja, India, Turqia, Brazili dhe Afrika e Jugut.
Analiza e transmetuesit Deutsche Welle theksoi se kontinenti tashmë po “shikon në të gjitha drejtimet”, duke përmendur marrëveshjet tregtare me Mercosur dhe Indinë si shenja të vetëbesimit në rritje.
Macron: Nuk ka paqe pa Evropën
Presidenti francez Emmanuel Macron dërgoi një mesazh vendosmërie, duke deklaruar se Evropa mund të bëhet më e fortë nëse vepron si një e tërë. Ai theksoi se çdo vendim që prek evropianët duhet të merret prej tyre dhe se “nuk mund të ketë paqe pa evropianë” në negociatat për Ukrainën.
Macron bëri thirrje për uljen e varësive strategjike dhe vendosjen e objektivave të qarta për sigurinë dhe ekonominë e kontinentit.
Thirrje për mbrojtje të përbashkët
Përfaqësuesja e politikës së jashtme të BE-së Kaia Kallas argumentoi se Evropa duhet të shqyrtojë huamarrjen e përbashkët për shpenzimet e mbrojtjes, ashtu si gjatë pandemisë, duke theksuar se kërcënimet aktuale janë të përbashkëta për të gjithë kontinentin.
Edhe presidenti finlandez Alexander Stubb deklaroi se evropianët janë të aftë të sigurojnë vetë mbrojtjen e tyre dhe madje të ndihmojnë amerikanët nëse është e nevojshme.
Në të njëjtën linjë, përfaqësues të industrisë gjermane theksuan se mbrojtja e Evropës duhet të planifikohet në mënyrë të pavarur, madje edhe për skenarë ku marrëdhëniet me Uashingtonin përkeqësohen.
Në përfundim, sinjalet nga Mynihu tregojnë një Evropë që po përgatitet për një epokë të re gjeopolitike — më pak e varur nga SHBA-të dhe më e fokusuar në ndërtimin e kapaciteteve dhe partneriteteve të veta strategjike.
