Dita e Mësuesit dhe Dita Ndërkombëtare e Gruas, kujtesë mbi rolin e tyre në zhvillimin e shoqërisë

Fakulteti Pedagogjik i Universitetit të Tetovës me një ceremoni solemne i shënoi dy datat e
rëndësishme: 7 Marsin – Ditën e Mësuesit dhe 8 Marsin – Ditën Ndërkombëtare të Gruas. Ky
aktivitet shënoi një moment reflektimi mbi rolin e mësuesve në ndriçimin e rrugës së dijes dhe mbi
kontributin e jashtëzakonshëm të gruas në familje, shoqëri dhe çdo fushë të jetës.
Programi filloi me fjalë rasti nga Prorektorja për Financa, Prof. Dr. Aida Yzeiri Baftiari, e cila
theksoi se Dita e Gruas, 8 Marsi dhe 7 Marsi – Dita e Mësuesit, nuk janë vetëm data në kalendar.
Sipas saj, ato janë dy momente reflektimi që prekin thelbin e zhvillimit të një shoqërie: gruan dhe
arsimin. “Nëse një popull kërkon të kuptojë nivelin e qytetërimit të tij, mjafton të shohë se si e
trajton gruan dhe sa e vlerëson mësuesin. Historia e njerëzimit dëshmon se përparimi nuk ka ardhur
vetëm nga fuqia fizike apo nga pushteti politik, por nga dija dhe ndjeshmëria – dy fusha ku gruaja
ka dhënë kontribut të jashtëzakonshëm. Megjithatë, për shekuj me radhë, gruaja është përballur me
një paradoks të madh: ajo ka qenë themeli i edukimit, por shpesh e përjashtuar nga vendimmarrja.
Në historinë shqiptare, një nga shembujt më frymëzues janë motrat Sevasti dhe Parashqevi Qiriazi.
Në fund të shekullit XIX, kur arsimi për vajzat konsiderohej i panevojshëm, ato hapën shkollën e
parë për vajza në Korçë. Ky akt nuk ishte vetëm pedagogjik; ishte një akt guximi shoqëror dhe
kombëtar. Ato sfiduan paragjykimin dhe dëshmuan se arsimimi i gruas nuk është luks, por
domosdoshmëri për zhvillimin e një kombi. Në shkencë, figura si Marie Curie tregojnë se pengesat
gjinore nuk mund të ndalojnë mendjen njerëzore. Curie jo vetëm që hyri në një botë të dominuar
nga burrat, por arriti të bëhet një nga shkencëtaret më të mëdha në histori, duke fituar dy çmime
Nobel. Në sferën politike dhe ekonomike, Margaret Thatcher tregoi se vendimmarrja strategjike nuk
është monopol i burrave. Ajo u bë gruaja e parë kryeministre e Britanisë së Madhe dhe një figurë që
ndikoi fuqishëm në politikat ekonomike globale. Në mendimin filozofik dhe shoqëror, figura si
Margaret Fuller kërkuan që gruaja të mos ishte vetëm objekt i historisë, por subjekt aktiv i saj.
Megjithatë, historia e grave nuk është vetëm histori suksesi; është edhe histori sakrifice. Filozofja
Hypatia u vra për shkak të mendimit të saj të lirë. Aktivistja franceze Olympe de Gouges u
ekzekutua sepse kërkoi që gratë të kishin të njëjtat të drejta si burrat gjatë Revolucionit Francez.
Këto shembuj tregojnë se kur shoqëria ka frikë nga dija dhe barazia, ajo shpesh i sulmon ata që e
përfaqësojnë atë.”- tha fillimisht Prorektorja për Financa Prof. Dr. Aida Yzeiri – Baftijari.
Në vijim të fjalimit të saj Prorektorja u shpreh se në kohën moderne, bota po përjeton një
transformim të madh përmes teknologjisë dhe inteligjencës artificiale. “Sistemet digjitale analizojnë të dhëna, gjenerojnë përmbajtje dhe kryejnë procese komplekse. Por ekziston një dimension që
asnjë algoritëm nuk mund ta zëvendësojë: empatia njerëzore. Në këtë aspekt, roli i pedagogut dhe i
mësuesit mbetet i pazëvendësueshëm. Një makinë mund të transmetojë informacion, por nuk mund
të kuptojë emocionin e një studenti që dyshon në veten e tij. Nuk mund të ndiejë frikën, pasigurinë
apo shpresën. Mësuesi dhe shpesh gruaja në rolin e saj si edukatore – është ajo që lidh dijen me
humanizmin. Prandaj 7 dhe 8 Marsi janë më shumë se festa. Janë kujtesë se shoqëria nuk përparon
vetëm me teknologji apo ekonomi, por me kulturë, edukim dhe respekt për dinjitetin njerëzor.” – u
shpreh mes tjerash Prorektorja për Financa Prof. Dr. Aida Yzeiri – Baftijari.
Më pas, Prof. Dr. Lulzime Lutfiu – Kadriu e paraqiti referatin kushtuar 7 Marsit, duke rikujtuar
hapjen e shkollës së parë shqipe dhe sakrificën e mësuesve ndër vite. “7 Marsi shënon një nga datat
më domethënëse në historinë e arsimit shqiptar, që lidhet me hapjen e shkollës së parë shqipe në
vitin 1887 në Korçë, që shënoi një moment historik për arsimin dhe kombin tonë. Në një kohë kur
gjuha shqipe nuk kishte status zyrtar në arsim, hapja e kësaj shkolle përbënte një hap të guximshëm
drejt afirmimit të identitetit kombëtar dhe drejt emancipimit nëpërmjet dijes, ky veprim nuk ishte
thjesht një ngjarje arsimore, por ishte një akt me rëndësi të jashtëzakonshme për emancipimin tonë
kombëtar e kulturor. Drejtori i parë i kësaj shkolle, atdhetari Pandeli Sotiri, përfaqësonte tipologjinë
e mësuesit të përkushtuar jo vetëm ndaj mësimdhënies, por edhe ndaj çështjes kombëtare. Falë
punës së tij dhe të shumë rilindësve të tjerë, arsimi në gjuhën shqipe mori formë institucionale, duke
u shndërruar në themel të zhvillimit kulturor dhe shoqëror. 7 Marsi nuk është vetëm një datë
simbolike, por është një moment reflektimi mbi rolin transformues të arsimit që na fton të
rikujtojmë trashëgiminë historike të arsimit dhe përgjegjësinë tonë aktuale. Në historinë e
pedagogjisë e të shkollës, mësuesi ka qenë gjithmonë personaliteti më i çmuar i shoqërisë. Ndonëse
mësuesi i asaj kohe  punonte në kushte të vështira materiale, përballej me pengesa politike dhe
kulturore, ai prapëseprapë kishte rol kyç në ruajtjen e gjuhës dhe të identitetit kombëtar. Mësuesi
ishte figurë autoritare, e respektuar dhe shpesh e sakrifikuar për idealin e arsimit në gjuhën amtare.”
– tha fillimisht Prof. Dr. Lulzime Lutfiu – Kadriu.
Në përmbyllje të fjalimit, profesoresha tha se mësuesi dje, sot dhe nesër përfaqëson një figurë që
evoluon me kohën, por që mbetet thelbësore për zhvillimin e shoqërisë. “Ndryshojnë metodat,
mjetet dhe konteksti, por jo misioni. Sepse në çdo epokë, arsimi fillon dhe përfundon me mësuesin
– personalitet i denjë me vizion të ndritur dhe misionari më fisnik i shoqërisë sonë. Sfida jonë si
mësues nuk është vetëm të përshtatemi me ndryshimet, por  t’i  udhëheqim ato me profesionalizëm,
me etikë dhe vizion. Sepse në fund, cilësia e shkollës varet nga cilësia e mësuesit. Mësuesit që e
duan profesionin e tyre, zgjojnë te nxënësit dashurinë për të mësuar. Le të jetë 7 Marsi jo vetëm një
ditë mirënjohjeje, por edhe një moment ripërtëritjeje e angazhimit tonë akademik. Prandaj, le të
shprehim mirënjohjen tonë për të gjithë mësuesit, për punën, sakrificën dhe përkushtimin e tyre.” –
u shpreh Prof. Dr. Lulzime Lutfiu – Kadriu.
Në këtë aktivitet, u bë ndarja e mirënjohjeve nga Fakulteti Pedagogjik, për drejtuesit e shkollave
dhe mësimdhënësit që ndihmojnë studentët në realizimin e praktikës pedagogjike, nga dekani Prof.
Dr. Lulzim Memedi. Po ashtu, dekania e Fakulteti Filologjik, Prof. Dr. Emine Shabani, ndau
mirënjohjet për mësimdhënësit e shkollave që kontribuojnë në formimin profesional të studentëve.