Dokumentacioni i shqyrtuar tregon se ndryshimet në trajtim nuk janë regjistruar siç duhet dhe shpesh pa asnjë shpjegim, tha dëshmitarja Maja Ravnik nga Fakulteti i Mjekësisë Maribor në Slloveni. Ajo u dëgjua sot në Gjykatën Themelore Penale në Shkup në vazhdimin e gjykimit në rastin e Onkologjisë, në të cilin ish-drejtori mjekësor i Klinikës së Radioterapisë dhe Onkologjisë, Nino Vasev, së bashku me dy onkologë të tjerë, akuzohet për trajtim neglizhent të pacientëve.
Ravnik, e cila, së bashku me asistenten Jasmina Jordan, përgatiti raportin e ekspertit, iu përgjigj pyetjeve nga Prokuroria Themelore Publike në Shkup në sallën e gjyqit në lidhje me kriteret mjekësore dhe protokollet për përcaktimin e terapisë onkologjike. Ekspertët në Slloveni punuan në gjithsej 51 dokumente mjekësore, në bazë të të cilave përgatitën raportin e ekspertit.
Pacientët me kancer në Departamentin e Onkologjisë në Shkup u trajtuan me terapinë e gabuar. Në gjyqin për Onkologji, këtë pohon ekspertja nga Sllovenia. Si shembull, ajo përmendi rastin e një pacienteje me kancer ovarian në fazën e tretë, e cila u trajtua me ilaçet “kapecetabinë” dhe “cetuximab”, megjithëse nuk kishte indikacion për këtë. Sipas saj, ky kombinim ilaçesh shkaktoi komplikacione shumë serioze.
“Kanceri ovarian nuk trajtohet me kapecetabinë. Cetuximabi nuk është një terapi e indikuar për kancerin ovarian. Nga anamnezat është e qartë se ndryshimet në trajtim nuk janë regjistruar me ndërgjegje dhe shpesh janë bërë pa asnjë shpjegim. Vendimi për zgjedhjen e ilaçit duhet të kalojë gjithmonë përmes konsultimit onkologjik”, tha Ravnik.
Ajo gjithashtu iu përgjigj pyetjeve në lidhje me mendimet nga raporti i përgatitur i ekspertëve.
Çdo ndryshim në medikamente ose dozë duhet të shënohet qartë dhe për çfarë arsye, dhe vendimmarrja konsiliare multidisiplinare, siç theksoi ekspertja, është standardi i artë i trajtimit të mirë onkologjik.
E pyetur nëse kishin vëzhguar vendimmarrje konsullore në përcaktimin ose ndryshimin e terapisë në dosjet që shqyrtuan, ajo tha se nga 51 dokumentet mjekësore të shqyrtuara, vetëm një kishte një të dhënë për një konsultë multidisiplinare.
“Nga dokumentet mjekësore të shqyrtuara, disa gjetje të rralla ishin të strukturuara, por në një numër të madh gjetjesh u vu re se pacienti po merrte ilaçe, dhe nuk u vu re se çfarë vështirësish kishte, domethënë pa anamnezë dhe pa një ekzaminim klinik dhe cilat ishin protokollet”, tha eksperti.
Dëshmitari tha se kishte pacientë pa ekzaminime të rregullta ambulatore, dhe kjo u vu re vetëm në një pjesë të vogël të dokumentacionit që ishte objekt i ekzaminimit të ekspertit.
Gjatësia dhe pesha e pacientëve u regjistruan vetëm në një numër të vogël rastesh, më shpesh kur dokumentacioni përfshinte një fletë terapeutike. Lidhur me komorbiditetin, dëshmitari ekspert tha se kishte edhe më pak të dhëna në dokumentet që ata analizuan.
“Në përgjithësi, i gjithë dokumentacioni ishte shumë i paplotë”, tha dëshmitarja, raporton MIA.
Siç theksoi Ravnik, gjatë përcaktimit të trajtimit të pacientëve, gjëja më e rëndësishme është gjetja histologjike për llojin e kancerit, si dhe analizat shtesë gjenetike dhe molekulare, stadi i sëmundjes, komorbiditeti dhe gjendja shëndetësore e personit që trajtohet.
Ilaçi, siç theksoi ai, nuk mund të administrohet pa një indikacion të përshtatshëm, i cili verifikohet përmes studimeve të ndryshme klinike dhe përfitimit të provuar në trajtimin e pacientëve onkologjikë.
“Pacientët onkologjikë kanë një sëmundje serioze që kërkon përdorimin e qasjeve të ndryshme terapeutike, të cilat mund të jenë toksike, domethënë të dëmshme, për pacientin dhe mund të ndikojnë ndjeshëm në cilësinë e jetës së tyre. Trajtimi sistemik, për shembull, mund të jetë kërcënues për jetën dhe fatal. Çdo sëmundje është e rrezikshme, por në trajtimin e sëmundjeve onkologjike përdorim ilaçe toksike, gjë që nuk është rasti me sëmundjet e tjera”, tha eksperti.
Si përjashtim, siç theksoi, mund të përdoren ilaçe të ndryshme që kanë treguar përfitim klinik për pacientët dhe ende nuk janë parashikuar në protokoll, por një rast i tillë duhet të shqyrtohet nga një komitet multidisiplinar dhe duhet të kërkohet mendim nga Fondi për një trajtim të tillë.
“Nëse është sëmundje akute, gjatë periudhës së inflamacionit akut, terapia onkologjike ndërpritet për sa kohë zgjat inflamacioni. Gjithashtu, nëse gjendja e përgjithshme shëndetësore është e keqe, mund të priten më shumë ndërlikime, dhe për këtë arsye, me çdo zgjatje, dhe jo vetëm gjatë përcaktimit të terapisë, ne vlerësojmë gjendjen e përgjithshme shëndetësore sipas disa kritereve të ndryshme, përpara se të vazhdojmë me trajtimin onkologjik”, tha ekspertja.
Shumica e barnave onkologjike dozohen në bazë të peshës dhe gjatësisë trupore të pacientit, dhe për këtë arsye matja e tyre është një parakusht për terapi të përshtatshme.
“Zakonisht, pesha trupore zvogëlohet dhe nëse doza nuk rregullohet, ndodh një mbidozë, ose nëse pacienti përmirësohet, në të cilin rast e bën atë joefektive”, theksoi ekspertja Maja Ravnik.
Komorbiditeti gjithashtu mund të ndikojë ndjeshëm në gjendjen e përgjithshme shëndetësore dhe të kërkojë terapi të tjera të rregullta, të cilat, nga ana tjetër, ndikojnë në efektivitetin e terapisë onkologjike.
Nëse gjendja shëndetësore e pacientit është e keqe, sipas ekspertes, zgjedhja e duhur është kujdesi paliativ – pa terapi të përshtatshme onkologjike.
Terapia agresive onkologjike, siç theksoi ajo, nuk jepet para vdekjes së pacientit, duke treguar se kjo përfshin kimioterapinë, terapinë biologjike dhe imunologjike.
Lidhur me ekspertizën e saj, Ravnik fillimisht theksoi se në vitin 2011 ajo dha provimin evropian për onkologji interne, në vitin 2012 dha provimin specialistik për onkologji interne dhe që atëherë punon në Qendrën Klinike Maribor si onkologe e parë, dhe që nga viti 2016, kur u themelua departamenti, ajo është drejtuese e tij. Që nga viti 2022 ajo është koordinatore kombëtare për specializim në Slloveni.
Mbrojtja e Nino Vasev, para fillimit të seancës së sotme, i dorëzoi Gjykatës një konstatim dhe mendim ekspertize nga eksperti Vlladimir Danillovski.
Rasti “Onkologjia” është në procedurën e provave dhe po udhëhiqet nga gjyqtarja Snezana Markovska, ndërsa akuzën e përfaqëson prokurorja publike Ana Gogovska-Jakimovska. Gjatë kësaj jave janë caktuar disa seanca dëgjimore për dëgjimin e ekspertëve nga Sllovenia. Në përputhje me dinamikën e paralajmëruar, dëgjimi i ekspertëve nga Serbia, të cilët punuan edhe si ekspertë mjekësorë për Prokurorinë, duhet të fillojë në fund të marsit.
Kujtojmë se përveç Vasevit, në bankën e të akuzuarve janë edhe Simonida Crvenkova dhe Dragan Jakimovski, ndërsa e pandehura e dytë, Meri Peshevska, tashmë ka pranuar fajësinë dhe ka marrë dënim me kusht. Dinamika e gjyqit parashikon që ekspertë edhe nga Serbia do të dëgjohen në mars.
Rasti “Onkologjia”, i cili shkaktoi reagime të stuhishme në publik, u nda nga Prokuroria në dy akuza, njëra prej të cilave (“Onkologjia 1”), kjo e seancës së sotme, ku Vasev dhe dy onkologë të tjerë po gjykohen për trajtim të pakujdesshëm të pacientëve, ndërsa në tjetrën, për të cilën u mbajt sotseancë dëgjimore, dy ish-drejtorët po ndiqen penalisht për vepra të zgjeruara penale – keqpërdorim të pozitës dhe autoritetit zyrtar, mashtrim në detyrë dhe përvetësim në detyrë. (Portalb.mk)
