Donald Trump hoqi dorë të mërkurën në mbrëmje nga kërcënimi i tij për të pushtuar Groenlandën pas një përplasjeje të ashpër me Britaninë dhe aleatët e tjerë të NATO-s.
Duke folur pas bisedimeve me shefin e NATO-s, Mark Rutte, Presidenti i SHBA-së tha se kishte rënë dakord për “kornizën e një marrëveshjeje të ardhshme”, në lidhje me kontrollin e ishullit Arktik, të cilin ai pretendon se është jetik për sigurinë amerikane.
Trump shtoi se po pezullonte planet për të vendosur tarifa ndaj Britanisë dhe vendeve të tjera, që i rezistojnë aneksimit të Groenlandës nga ana e tij.
Tregjet në SHBA u rritën pas njoftimit të tij, pasi u mbështetën në deklaratën e tij të mëparshme, se nuk do të përdorte forcën për të marrë “copën e madhe dhe të bukur të akullit”.
Dhe Daily Mail mundi të zbulojë se ai po mendon t’u bëjë banorëve të Groenlandës (me popullsi 57,000 banorë) një ofertë prej 1 milion dollarësh secili – 750,000 £ ose 850,000 € – nëse votojnë për t’u bashkuar me Shtetet e Bashkuara.
Mbrëmë, oficerët ushtarakë të NATO-s po diskutonin një marrëveshje ku Danimarka do t’i lëshonte SHBA-së, “pjesë të vogla të territorit të Groenlandës”, ku mund të ndërtonte baza ushtarake.
Zyrtarë të lartë e krahasuan propozimin, me bazat ushtarake të Mbretërisë së Bashkuar në Qipro – të cilat trajtohen si territore sovrane britanike – sipas The New York Times.
Z. Trump u tha gazetarëve se ishte “marrëveshja përfundimtare afatgjatë”. Kur u pyet se sa e gjatë, ai u përgjigj: “E pafundme. Nuk ka afat kohor. Është një marrëveshje që është e përjetshme.”
Ai kishte shkruar më parë në platformën e tij të mediave sociale Truth Social: “Bazuar në një takim shumë produktiv që kam pasur me Sekretarin e Përgjithshëm të NATO-s, Mark Rutte, ne kemi formuar kornizën e një marrëveshjeje të ardhshme, në lidhje me Groenlandën dhe, në fakt, të gjithë Rajonin Arktik.”
“Kjo zgjidhje, nëse arrihet, do të jetë një zgjidhje e shkëlqyer për Shtetet e Bashkuara të Amerikës dhe të gjitha vendet e NATO-s.”
Ministri i Jashtëm danez, Lars Lokke Rasmussen tha se pronësia e Grenlandës nga SHBA-të, është një “vijë e kuqe” që nuk do të ndodhë.
Ai tha se Kopenhageni do të mbante pronësinë e Groenlandës, pavarësisht kërkesës së mëparshme të zotit Trump për negociata mbi një ‘blerje’. ‘Nuk do të ndodhë që SHBA-të të zotërojnë Groenlandën. Kjo është një vijë e kuqe’, tha zoti Rasmussen për transmetuesin kombëtar DR.
Tërheqja e dukshme e zotit Trump ndaj vendosjes së tarifave për shkak të mosmarrëveshjes së Groenlandës, do të nxisë kritikët që shpikën termin TACO, shkurtim për ‘Trump Always Chickens Out’ (Trump Gjithmonë Jashtë Pulave).
Debati që ka shpërthyer gjatë dy javëve të fundit ka ngritur pyetje serioze në lidhje me mbijetesën e NATO-s, dhe dje e zhyti në krizë ‘marrëdhënien speciale’ të Britanisë me SHBA-në. Gjatë një fjalimi të shkurtër në Forumin Ekonomik Botëror në Davos, zoti Trump u përpoq shpesh t’i nënvlerësonte aleatët e tij.
Duke iu referuar rolit të Amerikës në Luftën e Dytë Botërore, ai i tha audiencës së tij kryesisht evropiane: “Pa ne, të gjithë do të flisnit gjermanisht, ndoshta me pak japonisht.”
Franca, Kanadaja dhe madje edhe Zvicra neutrale, pritësja e samitit, morën disa goditje të forta.
Por Britania ishte objekt i disa breshërisë së kritikave gjatë gjithë ditës, me Shtëpinë e Bardhë që gjithashtu rriti kritikat për dhënien kontraverse prej 30 miliardë funtesh nga Partia Laburiste të Ishujve Chagos për Mauritiusin.
