Hulumtimi i publikuar nga Qendra për Komunikime Civile hedh dritë mbi mënyrën se si njësitë e qeverisjes lokale në vend shpenzojnë mjetet publike për dekorimet e Vitit të Ri. Të dhënat tregojnë se këto shpenzime shpesh janë të larta, të përqendruara te një numër i vogël komunash dhe kompani, si dhe të realizuara pa konkurrencë të mjaftueshme. Analiza nxjerr në pah dallime të mëdha mes komunave, si në shumat e shpenzuara ashtu edhe në koston për banor. Njëkohësisht, vihet re një nxitim në realizimin e prokurimeve, kryesisht në prag të ndërrimit të viteve. Këto gjetje ngrenë pyetje serioze mbi transparencën, efikasitetin dhe menaxhimin e fondeve publike, transmeton Portalb.mk.
Nga gjithsej 36 komuna që kanë realizuar tenderë për dekorimet e Vitit të Ri, komuna e Shtipit dallohet si shpenzuesja më e madhe, me gjithsej 81 mijë euro të ndara për këtë qëllim. Ky nivel shpenzimi bëhet edhe më domethënës kur shihet në raport me numrin e banorëve: Shtipi ka shpenzuar 111 denarë për banor vetëm për dekorime festive. Në krahasim me këtë, Qyteti i Shkupit ka shpenzuar vetëm 8 denarë për banor.
Megjithatë, edhe pse Shkupi ka kosto më të ulët për banor, shpenzimet totale të tij, së bashku me pesë komuna të tjera të Shkupit, arrijnë në 185 mijë euro. Ajo që është veçanërisht shqetësuese është fakti se pothuajse të gjitha këto tenderë janë realizuar me të njëjtën kompani.
“Tenderë për dekorimet e Vitit të Ri kishte nga 36 komuna; Komuna e Shtipit shpenzoi më shumë para, 81 mijë euro; Qyteti i Shkupit dhe pesë komuna të tjera të Shkupit së bashku shpenzuan 185 mijë euro – të gjitha me të njëjtën kompani”, thuhet në hulumtim.
Sipas hulumtimit, mungesa e konkurrencës është një problem i përhapur: në 81% të tenderëve për dekorime ka marrë pjesë vetëm një kompani. Kjo do të thotë se në shumicën dërrmuese të rasteve, komunat nuk kanë pasur mundësi të zgjedhin ofertën më të favorshme nga disa alternativa, duke rrezikuar kështu përdorimin joefikas të mjeteve publike. Në këtë kontekst, kompania Link Media Plus del si përfituese kryesore, pasi ka marrë 78% të vlerës totale të të gjithë tenderëve për dekorime në nivel vendi.
“Nuk pati konkurrencë në 81% të tenderëve për dekorime, gjegjësisht mori pjesë vetëm një kompani. Kompania e njëjtë, Link Media Plus, mori 78% të vlerës së të gjithë tenderëve për dekorime në vend”, thuhet në hulumtim.
Një tjetër aspekt problematik është koha e lidhjes së kontratave. Plot 94% e kontratave për dekorime janë nënshkruar në muajin dhjetor, shpesh më pak se dy javë para Vitit të Ri. Ky afat i shkurtër sugjeron planifikim të dobët dhe krijon kushte që favorizojnë procedura të përshpejtuara, me më pak transparencë dhe kontroll.
“94% e kontratave të prokurimit publik për dekorime u lidhën në dhjetor, më pak se dy javë para vitit të ri”, thuhet në hulumtim.
Analizën e plotë mund ta lexoni në këtë LINK.
Kujtojmë se hulumtimi paraprak i po të njëjtës Qendër, tregoi se disa kompani dallohen si aktorë kryesorë në sistemin e prokurimit publik në kujdesin shëndetësor, të cilat kanë rritur pjesën e tyre të tregut për vite me radhë. “Alkaloid Cons” dhe “Dr. Panovski” janë ndër më dominueset, ndërsa në vitin 2024 ato së bashku morën pjesë me rreth një të katërtën e vlerës totale të të gjitha kontratave. Këto kompani, sipas analizës, kanë një ndikim të konsiderueshëm në treg, gjë që e bën të vështirë hyrjen e ofertuesve të rinj.
